Hacivat ve Karagöz, taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur.
Karagöz oynatıcısına hayali ya da hayalbaz denir. Yardımcıları çırak, yardak, dayrezen, sandıkkar'dır. Oyunda konuşmaların değişmesi baş hareketleriyle yapılır.
Bu iki karakterin gerçekten yaşayıp yaşamadığı, yaşadıysa nerede nasıl yaşadığı kesin olarak bilinmemektedir. Anlatılanlar rivayete dayanır, zira gerçekten yaşamış olsalar bile büyük ihtimalle bahsedilen dönemde tarih kitaplarına girecek kadar önemli bulunmamışlardır.
Bir rivayete göre Hacı İvaz Ağa ya da halka mal olan adıyla Hacivat ve Trakya'da bulunan Samakol köyünden demirci ustası; Karagöz ise, Orhan Gazi devrinde Bursa'da yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir.
Kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler.
Orhan Gazi'nin, "cami vaktinde bitmezse kelleni alırım" dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine Karagöz ve Hacivat'ı şikayet eder.
Bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. Karagöz ve Hacivat'ı çok seven ve ölümlerine çok üzülen Şeyh Küşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar. Bu sayede Hacivat ve Karagöz tanınır.
Ramazanların en büyük eğlencesi olan Hacivat ve Karagöz'e hayalbazlar ses vermeye devam ediyor.
Siz Hacivat ve Karagöz ile ilgili neler biliyorsunuz? Daha önce hiç Hacivat ve Karagöz oyunu izlemiş miydiniz?